Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 6,299
· Najnowszy użytkownik: rorsweems
Wyszukiwarka Kategoria
Cele dydaktyczne





Cele dydaktyczne są jak mapy drogowe: pomagają nauczycielowi i jego uczniom zorientować się , dokąd zmierzają i w którym momencie znaleźli się w danym miejscu. Niektóre cele są proste, łatwe do sformułowania i zrozumienia, inne są bardziej złożone. Dlatego bardzo ważny jest sposób formułowania celów pracy dydaktycznej które ułatwiają nauczycielowi racjonalne przygotowanie się do zajęć.
Operacjonalizacja celów jest niewątpliwie problemem z jakim muszą zmierzyć się studenci pedagogiki, a także początkujący nauczyciele. Jest to jedna ze zdolności niezmiernie potrzebna w planowaniu oddziaływań wychowawczo opiekuńczych. Układając program kształcenia nauczyciel musi określić ogólne cele wychowawcze i dydaktyczne ,w przypadku pedagogiki specjalnej dydaktyk musi dokonać ponadto sformułowania celu rewalidacyjnego. Cele te są jednak ogólne i określają to do czego zmierzają nauczyciele w swojej pracy dydaktycznej. Na ich podstawie nie możemy wiedzieć jakie poszczególne umiejętności uczeń powinien w drodze nauczania i wychowania osiągnąć .Do tego właśnie służyć mają cele szczegółowe, czyli tzw. cele operacyjne.
Przez operacjonalizację celów dydaktycznych, wychowawczych rozumiemy uszczegółowienie celów ogólnych, cele ogólne i cele operacyjne nie stanowią światów odrębnych. Granica między nimi bywa często przekraczana. Często bywa że zmieniany cel ogólny na równoważny zbiór celów operacyjnych, czyli dokonujemy operacjonalizacji celu.
Operacjonalizacja celów kształcenia jest zabiegiem niezbędnym. Cele ogólne są po to aby wytyczyć kierunek pracy szkoły. Ale aby cele były w pełni zrealizowane , muszą być bardziej sprecyzowane, uszczegółowione, i skonkretyzowane .Te właśnie procesy składają się na operacjonalizację celów.
W formowaniu celów należy w jak najprostszej formie określić umiejętności jaki uczeń powinien posiąść.
Cele operacyjne powinny być:
-sprawdzalne
-rzeczowe
-podlegające obserwacji
-ujęte w czasie
-dostosowane do możliwości ucznia
W formułowaniu celów operacyjnych nauczyciel powinien unikać takich zwrotów jak : uczeń wie, potrafi, rozumie, zdaje sobie sprawę. Gdyż cele sformułowane w taki sposób nie będą sprawdzalne. To czy uczeń opanował pewną wiedze, doszło do wyrobienie pewnych nawyków można sprawdzić po tym czy uczeń wykona określoną czynność np : rozwiąże krzyżówkę, uzupełni zadania z lukami, pomoże koledze, nakarmi zwierzę. Tak właśnie powinny być formułowane cele operacyjne aby można było zaobserwować na podstawie wykonywanych czynności czy uczeń osiągnął cele główne.
Każdy cel operacyjny jest celem właściwym, gdyż odnosi się do wybranej dyspozycji psychicznej wychowanka. Opisuje on zachowania lub postępowania końcowe ,jakie wychowanek ma przejawiać po zakończeniu działań pedagogicznych w danym czasie np : po zakończeniu lekcji, czy operacyjnych celach wycieczki dydaktycznej.
Robert Magier sugeruje aby przy tworzeniu celu szczegółowego :
-mieć w pamięci cel ogólny,
-określić czynności, które będą świadczyły o tym, iż uczeń osiągnął cel ogólny,
-uwzględnić warunki niezbędne do wykonania danych czynności,
-używać czasowników dokonanych,
-wziąć pod uwagę podmiotowość ucznia, jego możliwości i ograniczenia,
-ustalić kryteria na podstawie, których nastąpi ocena czy cel został osiągnięty i w jakim stopniu.


Nad operacjonalizacją celów zastanawiał się także Bolesław Namierko , który by pomóc nauczycielom w ich zmaganiach z uszczegółowieniem celów ogólnych , proponuje zasady, którymi należy się kierować w procesie formułowania celów. Jako pierwszą zasadę B. Niemierko podaje , iż należy pamiętać przede wszystkim o uczniu w trakcie formułowania celów. Należy szanować jego poglądy wobec pewnych spraw, a także dać możliwość przeżywania emocji podczas procesu dydaktycznego. Następna zasada jest bardzo ważna która mówi o unikaniu nadmiernej szczegółowości. W operacjonalizacji celów nie chodzi bowiem o ujęcie każdej najmniejszej czynności wykonywanej przez ucznia .Pomocna może być zasada o tym by ciągle pamiętać o celu operacyjnym ale też nie należy traktować celów operacyjnych zbyt ostatecznie .Ale czasami podczas działań dydaktycznych mogą wystąpić różne inne możliwości realizacji celu ogólnego, niż pedagog wcześniej założył .Mamy wtedy do czynienia postawą podążania za uczniem i jego inwencją twórczą. Kolejną zasadą pomocną w uszczegóławianiu celów ogólnych jest postawa nie skupiająca się tylko i wyłącznie na wyznaczaniu celów, ale także na rzeczywistym dążeniu do nich, do osiągnięcia pełnej realizacji celów.
Operacjonalizacja celów kształcenia jest trudna. Wymaga dobrej znajomości zewnętrznych i wewnętrznych warunków kształcenia. Potrzebna jest precyzja językowa i wyobraźnia. Ale przede wszystkim brak nauczycielom przygotowania do takich działań i wyćwiczenia w ich wykonywaniu i ocenie.
Operacjonalizację celów kształcenia dokonuje się zazwyczaj według schematu:
ETAPY
1.Zapisywanie celu w postaci ogólnej.
2.Intuicyjny obraz ucznia osiągającego cel.
3.Luźne zapisy celów operacyjnych.
4.Klasyfikacja luźnych zapisów.
5.Sformuowanie celów operacyjnych.
6.Ewantualne powtórzenie etapów 2 i 7
TECHNIKI POMOCNICZE
A. Wyobrażenie populacji wzorcowej
B Burza mózgów
C .Próba inscenizacji
D .Wykorzystanie taksonomii celów kształcenia
E. Próba komunikacji
F. Egzamin pomyślny( techniki A-F)
Podsumowując : przez operacjonalizację celów kształcenia rozumie się na ogół wyrażanie tych celów w formie zadań , których rozwiązywanie może być przedmiotem obserwacji z zewnątrz i obiektywnej oceny, tzn. oceny opartej na wymiernych kryteriach.
Zwolennicy operacjonalizacji celów uważają że stanowi ona jedną z najlepszych metod planowania działań dydaktycznych, stymuluje do precyzyjnego myślenia kategoriami pedagogiki, zmusza do uwypuklenia wartości treści nauczania , stwarza podstawę do obiektywizacji oceny, ułatwia dobór środków dydaktycznych.
Przeciwnicy operacjonalizacji celów podkreślają to, że koncentruje się ona na stronie pragmatycznej działań pedagogicznych, brak przykładów w literaturze utrudnia poprawne ich formułowanie, nie wszystkie kategorie dadzą się zapisać w postaci operacyjnej, dotyczy to szczególnie kategorii kierunkowych, oraz że cele operacyjne determinują charakter i sposobów osiągnięć wychowanków.

BIOGRAFIA:
 ,,Cele kształcenia” B. Niemierko
 ,,Wartości i cele edukacji szkolnej” K. Denek
 ,,Uczymy się nauczać” R.Areends







Ocena
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?